Anayasal bir hak olan Seçme ve Seçilme Hakkı'nın kullanılması

Seçme ve seçilme hakkı, vatandaşlık görevlerinden birisidir. Seçimlere katılmak, seçmek, aday olmak demokrasinin en önemli özelliğidir Temsili demokrasilerde, halkın adına karar almak, seçimle iş başına gelen yöneticilere bırakılır. Bu yöneticileri kimin seçeceği sorunu, demokrasinin temel sorunlarından biridir. Bu nedenle, genel ve eşit oy hakkı, seçim ve temsil ilkesi doğduktan sonra ortaya çıkmıştır. Oy hakkının genişlemesiyle ve çağdaş siyasal partilerin siyaset sahnesinde yerini almasıyla birlikte, bugünkü anlamda seçme ve seçilme hakkı doğmuştur. Günümüzde, yasalarda gösterilen şartlara uygun olarak, her vatandaş seçme, seçilme, siyasal etkinlikte bulunma ve halk oylamasına katılma haklarına sahiptir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının  67’nci maddesi Seçme, Seçilme ve Siyasi Faaliyette Bulunma Haklarını düzenlemektedir. Buna göre, vatandaşlar, kanunda gösterilen şartlara uygun olarak, seçme, seçilme ve bağımsız olarak veya bir siyasi parti içinde siyasi faaliyette bulunma ve halk oylamasına katılma hakkına sahiptir.Seçimler ve halkoylaması serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre yargı yönetim ve denetimi altında yapılır. Ancak, yurt dışında bulunan Türk vatandaşlarının oy hakkını kullanabilmeleri amacıyla kanun, uygulanabilir tedbirleri belirler. Bu tedbirler arasında yurtdışı çıkış kapılarına konulan seçim sandıkları, konsolosluklarda oy kullanımının sağlanabilmesi sayılabilir.

Onsekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı, seçme ve halkoylamasına katılma hakkına sahiptir. Bu hakların kullanılması kanunla düzenlenir.

Silah altında bulunan er ve erbaşlarla, askeri öğrenciler, taksirli (tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu işlenen suçlar-kasıtlı işlenmeyen suçlar)  suçlardan hüküm giyenler hariç ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler oy kullanamazlar. Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde oy kullanılması ve oyların sayım ve dökümünde seçim emniyeti açısından alınması gerekli tedbirler Yüksek Seçim Kurulu tarafından tespit edilir ve görevli hakimin yerinde yönetim ve denetimi altında yapılır. Seçim kanunları, temsilde adalet ve yönetimde istikrar ilkelerini bağdaştıracak şekilde düzenlenir.

Bu sebeple, demokrasilerde seçimlerin belirleyici özelliği karşısında adımıza karar alacak kişilerin seçiminde gerekli titizliğin ve hassasiyetin gösterilmesi gerekli ve zorunludur. Bizi kimin idare edeceği ve adımıza kimlerin karar alacağını belirlemek seçme hakkı ile bizlere verilen anayasal bir haktır. Bu hakkın kullanılmasından imtina edilmemesi gerekir. Bu sebeple seçmen kayıtlarının incelenmesi ve seçmen olarak kayıtlı olup olmadığınızın kontrolü vatandaş olarak bize düşen yükümlülüktür. Bu hak birey olmamızın, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak bizlere tanınan seçme ve seçilme hakkımızın gereğidir.

Unutmamamız gereken bir şey vardır. "Haklarımız görevlerimizi yerine getirdikçe artar." Sevgi ve esenlikler dilerim.