Trafik kazaları sonrası yapılacaklar

Trafik kazaları günlük yaşantımızın hemen hemen her anında gerçekleşme ihtimali olan bir olaydır.

Trafik kazaları yarattığı zarar sebebiyle bir tür haksız fiil olup, beraberinde hukuki sorumluluğu da getirir. Dayanağını 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunundan alan bu hukuki sorumluluk trafik kazalarında kusursuz sorumluluktur.

Kaza tabiiki istenmeyen arzu edilmeyen ve öngörülmeyen bir olaydır. Bu sebeple kaza anında ve sonrasında kazaya muhatap olan bireyler, kaza sonrası ne yapacakları ve zararlarını nasıl gidereceklerinin şaşkınlığını ve sıkıntısını yaşarlar. Kaza sonrası mağduriyet yaşanmaması için uyulması gereken bir takım usul ve kurallar vardır. Bu yazımız ile bunlar anlatılmaya çalışılacaktır. Bu bağlamda, kazanın hemen sonrasında ve bilahare yapılacaklar olarak ikili ayrım yapmak mümkündür.

Kazanın hemen sonrasında yapılacaklar;

Gerek tek taraflı gerekse iki taraflı kaza halinde (ister maddi hasarlı, isterse yaralamalı olsun) soğukkanlılık muhafaza edilmeli, araç içerisinde ve dışında, gerekli güvenlik önlemleri alınmalı ve gerekiyorsa 112, 122, 154, 155, 156 gibi telefon numaraları aranarak polis, jandarma, ambulans ve itfaiye gibi çağrılması gereken ilgili görevliler olay yerine derhal çağrılmalıdır. Bütün önlemler alındıktan ve can güvenliği sağlandıktan sonra hasar ve kusur tespiti yapılmalıdır.

Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84.maddesinde düzenlenmiştir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun yürürlüğe girmesinden sonra trafik kazaları için trafik kolluğu tarafından düzenlenen "Kaza Tespit Tutanağında, 1/8 veya 5/8 gibi " kusur oranı belirtilmemektedir. Tutanaklarda "asli ve diğer kusurlar" belirtilmektedir. Bu sebeple uygulama, kusur oranı tespiti için her kazadan sonra "mahkeme kararı" veya "bilirkişi raporu" nu zorunlu hale getirmiştir. Trafik kolluğu tarafından düzenlenen tutanak, bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve kazaya karışan kişilerin hangi trafik kuralını ne suretle ihlal ettiğinin tespitine yönelik açıklamaları dikkate alınarak ceza hukuku sorumlulukları bakımından kusur oranları mahkeme tarafından tespit edilecektir.

Bu sebeple, kaza sonrasında “sen şu hatayı yaptın”, “ben hatalı değilim bütün kusur sende”, “dikkatsiz olan sensin” gibi sözler sarf edilerek haklı olduğuna dair ispat çabası içerisine girilmemeli, bu yönde kaza tespit tutanağı hazırlanması için baskı yapılmamalıdır. Zira kusur durumu yukarıda da belirtildiği gibi mahkeme ya da bilirkişi tarafından belirlenecek ve sigorta şirketi de ödeme yapacaktır. Gereksiz tartışmaya girilmemelidir. Kişilerin birbirlerini rahatlatıcı, panik ortamını yumuşatıcı davranmaları, en azından birbirlerine geçmiş olsun dileklerini iletmeleri insan olmalarının doğası ve gereğidir.

Maddi hasarlı trafik kazalarında trafik sigortası poliçesi ile verilen tutanağı doldurup, istenilen belgeler ile sigorta şirketine başvurulabilir. Ancak yukarıda da belertildiği gibi,ölümlü ve yaralamalı kazalar aynı zamanda ceza hukukunu ilgilendirdiğinden, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 81-84. maddeleri ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 152-157. Maddeleri uyarınca tarafların kendi aralarında anlaşabilmeleri mümkün değildir. 2918 sayılı Kanunun 81’inci maddesine göre, “maddi hasar meydana gelen kazalarda, kazaya dâhil kişilerin tümü,

yetkili ve görevli kişinin gelmesine lüzum görmezlerse, bunu aralarında yazılı olarak saptamak sureti ile kaza yerinden ayrılabilirler. Anlaşma hali dışında maddi hasarlı, ölümlü ve yaralamalı trafik kazalarında, zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan veya 1.fıkranın (b) bendi hükümlerine uymayan sürücüler para cezası ile cezalandırılırlar.”

Ehliyetsiz ve alkollü araç kullanımı söz konusu ise maddi hasarlı bir kaza dahi olsa taraflar kendi aralarında tutanak tanzim etmemeli ve olay yerine trafik polisini çağırmalıdırlar.

Tarafların anlaşamamaları halinde veya ölümlü ve yaralamalı kazalarda araçların yeri değiştirilmeden en yakın trafik kolluğu (Polis veya jandarma)çağrılmalı ve kaza tespit tutanağı düzenlettirilmelidir. Bu süreçte tutanak düzenleyen ilgiliye tüm detaylar aktarılmalı ve tutanağa yazdırılmalıdır. Tutanakta beyanların aksine bir durum varsa düzelttirilmeli, aksi halde tutanak imzalanmamalıdır.

*Karşı araç sürücüsünün sürücü belgesi ile aracın trafik belgesi-araç ruhsatı- ve zorunlu trafik sigortası bilgileri temin edilmelidir. Mümkün ise bunların fotokopileri çekilmeli, bu da olmaz ise teknolojinin imkanlarından faydalanılarak cep telefonu ile fotoğrafları çekilmelidir. Ayrıca kaza mahallinde araçların çeşitli açılardan fotoğrafı çekilmeli hatta olay yerinin çevresinin de fotoğrafı çekilmelidir.

Kazanın meydana gelmesini müteakip bilahare yapılacaklar;

Trafik Sigortası, bir başka adıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, trafik Kazası nedeni ile 3.kişilerin uğrayacakları maddi zararların temini için vardır. Manevi zarar sigorta kapsamı dışındadır. Sigorta kapsamındaki maddi zarar kişiye ilişkin olabileceği gibi eşyaya ilişkinde olabilir. Zarar maddi hasara ilişkin ise, onarım (yedek parça ve işçilik) giderleri tazminata dahildir. Yaralanma halinde ilk yardım muayene ve kontrol veya yaralanma nedeni ile ayakta, klinikte, hastane veya benzeri yerlerdeki tedavi giderleri ile tedaviyle ilgili diğer giderler sigorta teminatı kapsamındadır.

Ölümle sonuçlanan kazalarda zarar, ölenin defin giderleri ile desteğinden yoksun kalanların zararından ibarettir. Maddi hasarlı bir kazada; hasar ihbar süresi 5 gündür. Ancak mahkeme bilirkişi tespit raporu, mahkeme tazminat ve ceza davası kararları almak için bu süre aşılabilir. Ancak bu süre 2 yılı aşmamalıdır.

5 gün içinde karşı aracın sigortacısına ihbar yapılmalı eksper incelemesi için hasarlı aracın bulunduğu yer bildirilmelidir.

Trafik kazaları sonrası oluşacak zarar maddi yani fiili zarar olabileceği gibi, yoksun kalınan kazanç da olabilir. Manevi tazminat ve mahrum kalınan destek zararı için ayrıca Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası açılmalıdır. Bu konuda avukattan yardım alınması menfaatiniz gereğidir.

Motorlu araç işleteninin bu aracın işletilmesinden dolayı Trafik Sigortası güvencesini yeterli bulmayan işletenler tarafından ek olarak yapılan sigorta türüne İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası denilmektedir. Bu sigorta ile araç işletenler (ticari taksi-dolmuş-otobüs işletenler) gerçek zararı karşılamayı amaç edinir. Bu sigortanın güvencesi Trafik sigortası limitinin üzerinde kalan kısımdır.

Gerçekleşen riziko dolayısıyla sigorta ettirenin motorlu aracında meydana gelen zararı karşılamayı amaç edinen bir mal sigortası ürünüdür. Bu sigortanın konusu da kaza

sonucu uğranılan maddi zararları güvence altına almayı garanti eder. Araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması ya da aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs bu sigorta türünün konusu içindedir. Bu sigorta Türkiye sınırları içinde geçerlidir. Sigorta ettiren rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğinden itibaren en geç 5 iş gün içinde durumu sigortacıya bildirmek zorundadır. Tazminat konu zarar, olaya göre belirlendikten sonra sigortacı bu miktarı ödemekle yükümlüdür. Uygulamada genelde araç servisleri sigorta şirketleri ile irtibatlı çalışmakta ve araç kaza yapıp servise getirildiğinde sigorta eksperi aracı görüp, sigortanın yaptırması gerekenleri belirlemekte ve sigorta ihbarı da servis tarafından yapılmaktadır.

Kazasız ve sağlık dolu günler geçirmeniz dileğiyle.