Vasiyetname hakkında bilinmeyenler

Bu haftaki yazımızın konusunu ölüme bağlı tasarruflardan olan vasiyetname oluşturmaktadır. Bu yazımız ile vasiyette bulunulmasında ve vasiyetname hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar anlatılmaya çalışılacaktır.

 

 Vasiyetname Nedir?

Vasiyetname, bir kimsenin ölümünde hüküm doğurmak üzere yaptığı irade beyanıdır. Bu irade beyanı ile kişi, ölümünden sonra sonuçlarını doğuracak şekilde, malları üzerinde fiili ve hukuki sonuç meydana getirecek tek taraflı bir tasarrufta bulunmaktadır. 15 yaşını dolduran ve ayırt etme gücüne sahip (yani, sezgin olan; akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ve benzeri halleri olmayan) herkes, Kanun’un belirlediği sınır ve şekiller dahilinde, vasiyet yoluyla malları üzerinde tasarrufta bulunabilir. Vasiyet, temsilci ya da vekil vasıtasıyla yapılamaz. Vasiyetnamenin geçerli olabilmesi için yasal sınırlamalara ve biçimlere uyulması zorunludur.

 Vasiyette bulunan kişi, malvarlığını belirli yasal sınırlamalar içinde istediği gibi paylaştırabilir. Ama eşinin ve çocuklarının tümüyle miras dışı bırakılması genellikle söz konusu olamaz. Hukuk sistemlerinin çoğunda eş ve çocuklara mirastan belirli oranlarda pay ayrılması öngörülmüştür (Önceki yazımızda belirttiğimiz gibi mirasçıların saklı paylarına müdahalede bulunulacak tasarrufta bulunulamaz).

Resmi Vasiyetname; iki tanık huzurunda Sulh Hâkimi, Noter veya kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli tarafından düzenlenir. (Genellikle Noterler tarafından yapılmaktadır.) Vasiyetnamenin Türkçe olması lazımdır. Vasiyette bulunan Türkçe bilmiyorsa; diyecekleri tercüman aracılığıyla alınır ve yazıldıktan sonra, vasiyetnamenin içeriği yine tercüman aracılığıyla anlatılır. Resmi vasiyetnameyi düzenleyen makam (Sulh Hâkimi, Noter veya kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli) vasiyetnamenin aslını saklamak zorundadır.

Vasiyette bulunan okuma-yazma bilmiyorsa; Resmi vasiyetnameyi düzenleyen makam, vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur ve bunun üzerine vasiyette bulunan vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan eder. Bu durumda tanıklar da, hem vasiyette bulunanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve tasarrufa ehil gördüklerini; hem de vasiyetnamenin kendi önlerinde miras bırakana okunduğunu ve onun vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini belirterek vasiyetnamenin altını imzalarlar.

 

Resmi vasiyetnamenin düzenlenmesine kimler katılamaz?

Fiil ehliyeti bulunmayanlar, bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar, miras bırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri, resmi vasiyetnamenin düzenlenmesine memur veya tanık olarak katılamazlar.

 

Vasiyetten dönme mümkün müdür? Nasıl dönülebilir?

Vasiyetten 3 şekilde dönülebilir:

Yeni vasiyetname ile: Vasiyette bulunan, vasiyetname için kanunda öngörülen şekillerden birine uymak suretiyle yeni bir vasiyetname yaparak önceki vasiyetnameden her zaman dönebilir. Vasiyetnamenin tamamından veya bir kısmından dönülebilmesi mümkündür.

Yok etme ile: Vasiyette bulunan, yok etmek suretiyle de vasiyetnameden dönebilir. Kaza sonucunda (Mahkeme veya noter arşivinin yanması, su baskınına uğraması, ilgili memurun ihmali vb.)  veya üçüncü kişinin kusuruyla yok olan ve içeriğinin aynen ve tamamen belirlenmesine olanak bulunmayan vasiyetname hükümsüz kalır. Tazminat isteme hakkı saklıdır.

Sonraki tasarruflar: Vasiyette bulunan, önceki vasiyetnamesini ortadan kaldırmaksızın yeni bir vasiyetname yaparsa, sonraki vasiyetname onun yerini alır.

Bazı durumlarda sözlü vasiyetnameler de geçerli sayılır. Hangi durumlarda sözlü vasiyette bulunulabileceği yasada belirtilmiştir. Ölüm tehlikesi, salgın ya da bulaşıcı hastalık, savaş ve doğal afet gibi, vasiyette bulunanın resmi-yazılı vasiyetname düzenleyemeyecek koşullarda bulunması durumunda iki tanık önünde yapılan sözlü vasiyetnameler geçerlidir. Saygı ve sevgiler.

"Hukukun buyrukları şunlardır: Dürüst yaşamak, başkasına zarara uğratmamak, herkesin hakkını vermek”

 

Önemli uyarı: Hukuki olan sorularınız köşe yazımın yorum kısmına yazıldığında bir sonraki yazım ile cevaplandırılmaya çalışılacaktır.